← Terug naar de kennisbank

Kennisbank · Verbindend Zakendoen

Je onderhandelt elke dag. Ook met jezelf.

Meer dan vijfentwintig jaar werkte ik in internationale organisaties. Ik had functies waar ik ooit van had gedroomd, gaf leiding aan zeventig mensen in vijfentwintig landen en vloog de wereld over. Maandagochtend om acht uur Engelse tijd zat ik soms al achter mijn bureau in Londen. Ondertussen voedde ik twee kinderen op in co-ouderschap, woonde in een mooie villa en had thuis de oppas, huishoudelijke hulp en tuinman geregeld. Op mijn werk was ik manager. Thuis eigenlijk ook.

Meer dan vijfentwintig jaar werkte ik in internationale organisaties. Ik had functies waar ik ooit van had gedroomd, gaf leiding aan zeventig mensen in vijfentwintig landen en vloog de wereld over. Maandagochtend om acht uur Engelse tijd zat ik soms al achter mijn bureau in Londen. Ondertussen voedde ik twee kinderen op in co-ouderschap, woonde in een mooie villa en had thuis de oppas, huishoudelijke hulp en tuinman geregeld. Op mijn werk was ik manager. Thuis eigenlijk ook.

Als je succes afmeet aan verantwoordelijkheid, inkomen, carrière en internationale dynamiek, was ik behoorlijk geslaagd. Mijn omgeving vond dat ook. En zelf kon ik er jarenlang prima argumenten voor aandragen. Het was tenslotte precies het leven waar ik hard voor had gewerkt.

Alleen had ik nooit onderhandeld over de prijs.

Vrouw weegt keuzes af aan de keukentafel

Succes heeft ook voorwaarden

Paul van Vliet raakte me ooit met Boven op de Boulevard. Niet omdat ik onmiddellijk mijn baan wilde opzeggen en voortaan met mijn geliefde naar de horizon wilde staren. Daarvoor ben ik vermoedelijk toch iets te praktisch ingesteld. Maar het contrast bleef hangen: een leven dat er aan de buitenkant succesvol uitziet, kan van binnen heel weinig ruimte bevatten om er daadwerkelijk van te genieten.

Ik kon onderhandelen met leveranciers, klanten en internationale zakenpartners. Ik wist hoe je belangen boven tafel krijgt, alternatieven onderzoekt, grenzen bepaalt en niet bij het eerste voorstel JA zegt. Maar op een veel belangrijker terrein deed ik dat nauwelijks: mijn eigen leven.

Ik had JA gezegd tegen de carrière en daarmee ongemerkt ook tegen vroeg vertrekken, veel reizen, lange werkdagen en voortdurend regelen. Tijd met mijn kinderen moest efficiënt tussen andere verplichtingen passen. Een relatie vroeg ruimte die ik nauwelijks meer had. En niets doen? Dat stond ongeveer gelijk aan inefficiënt gebruik van beschikbare capaciteit.

De vraag was dus niet of mijn leven succesvol was. De interessantere vraag was: waren dit nog steeds de voorwaarden waaronder ik succes wilde hebben?

Mijn ontslag werd een onderhandeling over vrijheid

Toen ik werd ontslagen, voelde dat aanvankelijk natuurlijk niet als een fraai vormgegeven uitnodiging van het universum om mijn levensprioriteiten nog eens rustig te bekijken. Toch werd het achteraf een belangrijk kantelpunt.

Ik deed wat ik professioneel gewend was te doen: onderhandelen.

Niet alleen over geld, maar over ruimte. Ik onderhandelde een regeling die mij ongeveer drie jaar gaf om aan mijn eigen onderneming te bouwen. Mijn ontslagvergoeding werd uiteindelijk aanzienlijk hoger dan het eerste uitgangspunt en ik gebruikte die periode om mijn hypotheek af te lossen, opleidingen te volgen en een ander soort werkend leven op te bouwen.

Maar het belangrijkste resultaat stond niet op de overeenkomst.

Ik kon met mijn kinderen ontbijten.

Dat klinkt bijna belachelijk klein naast internationale directiefuncties en financiële afspraken. Voor mij was het enorm. Ik begon te begrijpen dat onderhandelen niet alleen gaat over zoveel mogelijk uit een zakelijke overeenkomst halen. Goed onderhandelen gaat over weten wat werkelijk waarde heeft voordat je begint te ruilen.

De lastigste onderhandelingspartner bleek ik zelf

Het duurde overigens nog jaren voordat ik die les volledig begreep. Want nadat ik uit de corporate ratrace was gestapt, bouwde ik zonder al te veel moeite een nieuwe ratrace in mijn eigen onderneming.

Andere eigenaar. Zelfde hamsterwiel.

Dat vond ik achteraf behoorlijk leerzaam. Blijkbaar was het probleem niet uitsluitend mijn werkgever, mijn agenda of het internationale reizen. Ik had zelf ook een uitstekend ontwikkeld vermogen om mijn tijd volledig vol te organiseren.

Daar begint voor mij zelfleiderschap. Niet bij de vraag hoe je omstandigheden verandert, maar bij de bereidheid om te zien welk deel je zelf steeds opnieuw creëert.

We onderhandelen namelijk voortdurend met onszelf. Over nog één opdracht aannemen. Over beschikbaar zijn op een vrije dag. Over wat genoeg omzet is. Over hoeveel tijd een klant mag krijgen. Over geld verdienen versus tijd houden. Over ambitie, gezondheid, relaties en rust.

En zoals bij iedere onderhandeling helpt het als je weet wat voor jou werkelijk niet onderhandelbaar is.

Waar zeg je JA tegen als je NEE zegt?

Een goede onderhandeling wordt vaak voorgesteld als een strijd om het beste resultaat. Ik zie dat inmiddels anders. Het beste resultaat ontstaat wanneer je begrijpt welke belangen onder de standpunten liggen.

Dat geldt ook voor jezelf.

Wanneer je NEE zegt tegen een opdracht, zeg je misschien JA tegen tijd. Wanneer je NEE zegt tegen nóg meer groei, zeg je misschien JA tegen aandacht voor bestaande klanten. Wanneer je NEE zegt tegen een avond werken, kan dat een JA zijn tegen je relatie, je gezondheid of simpelweg een avond waarop helemaal niemand iets van je nodig heeft.

Daar helpt de Verbindende Code mij ook bij. Visie vraagt welk leven of bedrijf ik eigenlijk wil bouwen. Vertrouwen vraagt welke waarden daarin voelbaar moeten blijven en wat voor mij werkelijk klopt. Structuur maakt concreet wat een keuze vraagt aan tijd, geld en organisatie. Actie zorgt dat een prachtig inzicht uiteindelijk ook gewoon een besluit wordt.

Het lastige ontstaat wanneer één behoefte alles bepaalt. Alleen Visie kan ervoor zorgen dat je blijft dromen zonder rekening te houden met de rekening. Alleen Structuur kan een leven opleveren dat uitstekend georganiseerd is maar nergens meer verrast. Alleen Vertrouwen kan besluiten eindeloos uitstellen. En alleen Actie kan ervoor zorgen dat je heel snel een leven bouwt waarvan je later denkt: wie heeft hier eigenlijk toestemming voor gegeven?

Onderhandelen over je beste leven begint nu

Ik geloof niet meer zo in het idee dat je eerst jarenlang moet doorrennen om later te mogen genieten. Natuurlijk zijn er perioden waarin je investeert, hard werkt of tijdelijk minder vrijheid hebt. Niet alles hoeft elke dag perfect in balans te zijn.

Maar “later” is een merkwaardige onderhandelingspartner. Hij doet veel beloften en ondertekent zelden iets.

Mijn definitie van succes is daardoor veranderd. Niet omdat ambitie verdwenen is. Wel omdat keuzevrijheid veel belangrijker is geworden. Ik wil werk doen dat ertoe doet én ruimte houden voor mensen, reizen, rust, plezier en soms helemaal niets. Niet pas wanneer alles af is. Mijn ervaring met werk is dat “alles af” een bijzonder onbetrouwbare datum is.

Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste onderhandeling die we voeren: niet hoeveel we uit het leven kunnen halen, maar hoeveel van onszelf we bereid zijn ervoor in te leveren.

Wat is voor jou niet onderhandelbaar?

De manier waarop je keuzes maakt, zegt veel over wat jij nodig hebt om met overtuiging JA of NEE te kunnen zeggen. Heb je eerst Visie nodig? Vertrouwen dat een keuze klopt? Structuur en zekerheid? Of kom je juist tot helderheid door in beweging te komen?

Met de Verbindende Code Quiz ontdek je welke taal jij van nature het gemakkelijkst spreekt en wat dat betekent voor de manier waarop je communiceert, onderhandelt en besluiten neemt.

Loop je ondertussen tegen drie concrete keuzes of uitdagingen aan waarin belangen, mensen of mogelijkheden door elkaar lopen? Neem ze dan mee in een kennismakingsgesprek. We kijken samen wat werkelijk belangrijk is, waar je misschien iets vanzelfsprekend bent gaan vinden en wat er nodig is om tot een besluit te komen dat ook op langere termijn bij je past.