Er is een vorm van hard werken die er van buiten bijzonder professioneel uitziet. Je denkt vooruit, ziet problemen aankomen, houdt rekening met wat anderen nodig hebben en lost iets het liefst op voordat iemand überhaupt heeft ontdekt dat er een probleem wás. Klanten kunnen verder. Collega’s kunnen verder. De sfeer blijft goed.
Behalve misschien degene die ondertussen alles draagt.
Ik herken dat mechanisme behoorlijk goed. Ik zie vaak snel waar iets dreigt vast te lopen. Ik hoor soms al aan een paar woorden dat twee mensen hetzelfde gesprek voeren, maar totaal verschillende dingen bedoelen. Mijn natuurlijke reactie is dan: oplossen. Aanvullen. Vertalen. De spanning eruit halen.
Dat is een kracht. Tot je hem te vaak inzet.

De fixer die zichzelf onmisbaar maakt
Lang dacht ik dat snel helpen vooral efficiënt was. Waarom iemand een half uur laten zoeken als ik het antwoord in vijf minuten zie? Waarom een misverstand laten voortbestaan als ik ongeveer begrijp wat beide partijen bedoelen?
Alleen zit daar een ongemakkelijke keerzijde aan. Wie voortdurend oplost, kan anderen ongemerkt de gelegenheid ontnemen om zelf eigenaar te worden. En wie steeds de verbinding herstelt, kan op den duur degene worden zonder wie die verbinding blijkbaar niet meer lukt.
Dat kan thuis gebeuren, tussen klant en leverancier, aan een directietafel of in een team. Eén persoon ziet veel, voelt veel verantwoordelijkheid en gaat compenseren voor wat anderen niet zeggen, niet zien of niet doen.
Eerder leek dat betrokkenheid. Op langere termijn kan het afhankelijkheid worden.
Harder praten helpt niet als iemand iets anders nodig heeft
Veel communicatieproblemen ontstaan niet omdat mensen niet willen samenwerken. Ze ontstaan omdat mensen vanuit verschillende behoeften naar hetzelfde gesprek luisteren.
De één wil eerst begrijpen waar we naartoe gaan en waarom. Die zoekt Visie. Een ander let vooral op de relatie en wil voelen of er voldoende Vertrouwen is. Iemand anders wil precies weten hoe iets gaat werken, welke stappen volgen en wat er is afgesproken. Die zoekt Structuur. En weer een ander wil vooral weten: wat gaan we nu doen? Actie.
Geen van die behoeften is beter dan de andere. Het probleem begint wanneer we onze eigen behoefte verwarren met helder communiceren.
Wie zelf veel Visie nodig heeft, kan nóg meer context gaan geven terwijl de ander alleen stap één wil weten. Wie sterk op Vertrouwen let, kan blijven afstemmen terwijl de ander al bereid is een besluit te nemen. Wie Structuur zoekt, maakt misschien nog een schema voor iemand die vooral beweging wil. En iemand met veel Actie kan doorpakken terwijl een ander nog niet genoeg vertrouwen heeft om werkelijk mee te gaan.
Dan gaan we meestal harder werken. Meer uitleggen. Meer overtuigen. Meer controleren. Nog een gesprek. Nog een mail. Of, mijn persoonlijke specialiteit, alvast een stukje voor de ander oplossen.
Het gesprek wordt drukker. De verbinding meestal niet beter.
Volwassen samenwerken vraagt dat je iets laat liggen
Daar zit voor mij een belangrijk stuk volwassen leiderschap.
Niet: hoe krijg ik iedereen mee?
Maar: wat is van mij en wat mag ik bij de ander laten?
Dat is soms moeilijker dan ingrijpen. Zeker als je het antwoord al denkt te zien. Soms moet je verdragen dat iemand zelf een fout maakt, een vraag niet onmiddellijk kan beantwoorden of even ongemak ervaart. Niet uit onverschilligheid, maar omdat verantwoordelijkheid alleen kan groeien wanneer er ook iets te dragen valt.
De Verbindende Code helpt mij daarin anders te kijken. Niet onmiddellijk: hoe los ik dit op? Eerst: wat gebeurt hier eigenlijk? Wat heeft deze persoon nodig om mij te kunnen begrijpen? Waar ontbreekt Visie, Vertrouwen, Structuur of Actie? En welk deel daarvan hoef ík helemaal niet voor die ander in te vullen?
Die laatste vraag scheelt verrassend veel werk.
Betrokken zijn is iets anders dan overnemen
Goede communicatie betekent niet dat er nooit spanning ontstaat. Een gesprek mag schuren. Iemand mag NEE zeggen. Een collega mag een andere conclusie trekken. Een klant hoeft niet meteen overtuigd te zijn.
Verbinding betekent voor mij niet dat iedereen hetzelfde vindt. Wel dat verschillen bespreekbaar kunnen blijven zonder dat we elkaar onderweg verliezen.
Dat verandert ook de rol van degene die gewend is veel te dragen. Je hoeft niet voortdurend te duwen, trekken, repareren en voorspellen. Je kunt helder zijn over wat jij ziet, nieuwsgierig worden naar wat de ander ziet en afspraken maken over wie waarvoor verantwoordelijk is.
En vervolgens soms iets buitengewoon ingewikkelds doen:
er vanaf blijven.
Misschien werkt iedereen al hard genoeg
Als gesprekken steeds opnieuw terugkomen, klanten afhaken terwijl je denkt dat je alles duidelijk hebt uitgelegd of dezelfde persoon telkens opnieuw moet worden meegenomen, is méér inzet niet automatisch het antwoord.
Misschien werkt iedereen al hard genoeg.
De interessantere vraag is waar de communicatie onderweg iets mist. Is de richting onduidelijk? Ontbreekt vertrouwen? Is niet helder hoe iets gaat verlopen? Of komt er simpelweg geen besluit en geen beweging?
Dan verandert de vraag van:
Hoe krijg ik dit opgelost?
naar:
Wat is hier nodig zodat we allebei onze eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen?
Dat gesprek levert meestal meer op dan nog een middag harder werken.
Waar draag jij nu te veel?
Loop je in je organisatie, samenwerking of klantrelaties tegen communicatie aan die onnodig veel energie kost? Neem dan je drie belangrijkste uitdagingen mee in een kennismakingsgesprek met mij. We kijken samen waar communicatie, samenwerking of besluitvorming vastloopt en wat daar mogelijk ontbreekt.
Wil je eerst ontdekken welke taal jij zelf van nature het gemakkelijkst spreekt en wat anderen mogelijk van jou missen? Doe dan de Verbindende Code Quiz.