Klantenliefde. Ik geef toe: het woord klinkt alsof je bij iedere bestelling een handgeschreven kaart, een geurkaars en misschien een kleine omhelzing moet meesturen. Dat bedoel ik niet. Met klantenliefde bedoel ik iets veel zakelijkers: oprecht geïnteresseerd zijn in het belang van je klant, ook wanneer dat belang vandaag niet onmiddellijk samenvalt met jouw omzet. Dat verschil voelt een klant. Soms al voordat jij zelf doorhebt dat je vooral met je eigen verkoopdoel bezig bent.
Na meer dan vijfentwintig jaar aan zowel de inkoop- als verkoopkant van de tafel ben ik ervan overtuigd geraakt dat klanten opvallend goed aanvoelen of je hen werkelijk wilt begrijpen. Ze merken het wanneer je luistert om antwoord te kunnen geven en ook wanneer je luistert omdat je nieuwsgierig bent naar wat er voor hen werkelijk op het spel staat. Dat laatste levert misschien niet altijd onmiddellijk een order op, maar wel iets wat voor een duurzame klantrelatie minstens zo belangrijk is: vertrouwen.

De klant wil niet geliefd worden. Wel serieus genomen.
Ik schreef vroeger dat vooral een bepaald type klant veel liefde en aandacht nodig had. Daar kijk ik inmiddels anders naar. Iedereen wil serieus genomen worden, alleen verschilt wat mensen nodig hebben om dat ook daadwerkelijk zo te ervaren. Voor de één zit aandacht in tijd nemen, vragen stellen en werkelijk luisteren. Een ander wordt juist gelukkig van een leverancier die binnen drie minuten begrijpt wat er speelt, een helder antwoord geeft en vervolgens weer uit de weg gaat.
Sommige klanten willen persoonlijk contact en vinden het prettig wanneer je nog even vraagt hoe het thuis gaat. Andere klanten denken na het derde vriendelijke telefoontje vooral: hadden jullie hier geen knop voor kunnen maken? Klantenliefde betekent daarom niet dat je iedereen op dezelfde warme manier benadert. Het betekent dat je moeite doet om te begrijpen wat deze specifieke klant nodig heeft om zaken met jou prettig, veilig en professioneel te vinden.
Dat klinkt eenvoudig. Toch gaat het daar opvallend vaak mis, omdat organisaties klantgerichtheid verwarren met een verzameling vriendelijke zinnen.
“Hoe kan ik je helpen?” werkt alleen als je het antwoord wilt horen
Veel organisaties hebben keurige klantgerichte formuleringen aangeleerd. “Fijn dat u er bent.” “Waarmee kan ik u helpen?” “Uw mening is belangrijk voor ons.” Op zichzelf is daar niets mis mee. Het wordt pas interessant zodra een klant daadwerkelijk antwoord geeft. Vraag je hoe iemand je dienstverlening heeft ervaren en begint vervolgens intern het grote verdedigen? Dan wilde je waarschijnlijk geen feedback maar een compliment. Vraag je wat het beste bij een klant past en stuur je het gesprek daarna toch richting het product waarop jij de beste marge maakt? Dan was het geen vraag, maar een aanloopje.
Hetzelfde geldt voor “ik zoek het voor je uit”. Dat vind ik nog steeds een uitstekende zin. Je hoeft als professional niet alles onmiddellijk te weten. Sterker nog, ik vertrouw iemand eerder die eerlijk zegt dat iets nagevraagd moet worden dan iemand die met veel overtuiging een antwoord improviseert. Maar als de klant drie dagen later zelf opnieuw moet bellen, was de vriendelijkheid vooral de verpakking van een proces dat niet werkt.
Voor mij zit klantenliefde daarom minder in de perfecte woorden en veel meer in wat er ná die woorden gebeurt. Woorden scheppen verwachtingen. Juist daarom doen ze ertoe.
Wat gebeurt er als het fout gaat?
De kwaliteit van een klantrelatie wordt vaak pas echt zichtbaar wanneer iets misgaat. Een levering komt te laat, een factuur klopt niet, iemand heeft een afspraak verkeerd begrepen of je hebt simpelweg zelf een fout gemaakt. Dan kun je natuurlijk uitgebreid uitleggen welke afdeling verantwoordelijk was, welke uitzonderlijke omstandigheden speelden en waarom het proces normaal gesproken werkelijk uitstekend functioneert. De klant heeft daar alleen meestal verrassend weinig behoefte aan.
Een oprecht “dit hebben wij niet goed gedaan” kan meer herstellen dan een halve pagina uitleg. Vervolgens wil de klant vooral weten wat er nu gebeurt. Wanneer wordt het opgelost? Wie neemt verantwoordelijkheid? Moet de klant zelf nog iets doen? Juist in die combinatie van erkenning en handelen ontstaat vertrouwen.
Klanten verwachten volgens mij helemaal geen foutloze wereld. Ze willen wel weten wat jij doet wanneer jouw wereld even niet foutloos blijkt. Daar wordt klantenliefde ineens een stuk minder zacht en een stuk zakelijker.
De Verbindende Code maakt aandacht concreet
Hier helpt de Verbindende Code mij om preciezer te kijken naar wat een klant nodig heeft. Visie wil begrijpen waarom jouw oplossing relevant is, hoe zij past in een groter geheel en welke mogelijkheden daardoor ontstaan. Vertrouwen wil ervaren dat jij luistert, je afspraken serieus neemt en na de handtekening nog dezelfde persoon bent als ervoor. Structuur wil duidelijkheid: hoe werkt het, wat gebeurt wanneer, wie is waarvoor verantwoordelijk en wat mag de klant verwachten? Actie wil vooral beweging en heeft weinig behoefte aan een klantreis van dertien contactmomenten wanneer het probleem vandaag opgelost kan worden.
Goede klantcommunicatie bevat uiteindelijk iets van alle vier. Het probleem ontstaat wanneer een bedrijf vooral communiceert vanuit zijn eigen voorkeur. Dan krijgt iemand een inspirerende visie terwijl hij alleen wil weten wanneer zijn bestelling arriveert. Of een uitgebreid stappenplan terwijl zij eigenlijk eerst wil horen: “Ik begrijp dat dit vervelend is.” We kunnen dan vol overtuiging klantgericht bezig zijn en ondertussen precies missen wat de klant nodig heeft.
Ook klantenliefde heeft grenzen
Klantenliefde betekent overigens niet dat de klant altijd gelijk heeft. Ik vind dat een tamelijk onbruikbare opvatting. Soms vraagt een klant iets wat je niet kunt leveren. Soms zijn verwachtingen onredelijk. Soms kost een relatie structureel meer dan zij beide partijen oplevert. En soms is het meest respectvolle antwoord gewoon NEE.
Het verschil zit in hoe je dat NEE geeft. Je kunt een grens stellen zonder iemand klein te maken. Je kunt uitleggen waarom iets niet kan en tegelijk onderzoeken wat wel mogelijk is. Je kunt zelfs besluiten geen zaken meer te doen en de relatie toch netjes achterlaten. Juist daar blijkt wat klantgerichtheid werkelijk waard is. Lief zijn wanneer iemand koopt is niet zo moeilijk. Respectvol blijven wanneer belangen uiteenlopen, een klacht binnenkomt of iemand afscheid neemt, is een interessantere test.
Een volwassen klantrelatie vraagt dus geen grenzeloze service. Ze vraagt gelijkwaardigheid. De klant mag belangen hebben en jij ook. Verbinding ontstaat niet doordat één van beiden altijd toegeeft, maar doordat je elkaars belangen serieus genoeg neemt om er helder over te spreken.
Aandacht zonder uitvoering is niet genoeg
Jack Mitchell schreef jaren geleden in Hug Your Customers over het belang van kleine momenten van persoonlijke aandacht. Dat gedachtegoed spreekt me nog steeds aan, maar ik zou er vanuit mijn eigen ervaring iets aan toevoegen: aandacht zonder goede uitvoering is niet genoeg. Een vriendelijk gesprek compenseert geen structureel slechte levering. Een handgeschreven kaart maakt een onduidelijke factuur niet charmant. En een geweldige accountmanager kan niet eindeloos repareren wat het systeem achter hem steeds opnieuw stukmaakt.
Klantenliefde zit daarom voor mij in de combinatie. Je ziet de mens én je organiseert je bedrijf zo dat die mens niet voortdurend last heeft van jouw interne processen. Je luistert én handelt. Je geeft vertrouwen én duidelijkheid. Je maakt het persoonlijk waar dat waarde toevoegt en vooral gemakkelijk waar een klant helemaal niet zit te wachten op nóg een relatiegesprek.
Dat is misschien minder romantisch dan een hug. Maar wel een stuk prettiger voor de klant.
Waar struikelt jouw klant over jouw goede bedoelingen?
Misschien bedoel je het uitstekend en bereikt je communicatie toch niet iedere klant. Dan kan het interessant zijn om te onderzoeken waar mensen afhaken omdat Visie, Vertrouwen, Structuur of Actie ontbreekt. Neem je drie belangrijkste uitdagingen in je klantcommunicatie, klantreis of commerciële gesprekken mee in een kennismakingsgesprek. We kijken samen waar je communicatie al verbindt en waar klanten mogelijk iets anders nodig hebben dan jij nu aanbiedt.
Wil je eerst ontdekken welke taal jij zelf van nature het gemakkelijkst spreekt en welke klant je daardoor mogelijk minder vanzelfsprekend bereikt? Doe dan de Verbindende Code Quiz.